Badania zostały zrealizowane przez międzynarodowy zespół naukowców z Polski, Litwy, Finlandii oraz Stanów Zjednoczonych. Celem pracy było określenie, czy słodkowodne gatunki sinic tworzących zakwity są zdolne do przetrwania i rozwoju w wodach słonawych Bałtyku oraz czy mogą stanowić dodatkowe źródło zagrożenia toksynami sinicowymi dla ekosystemów i zdrowia publicznego.
W ramach eksperymentów przeprowadzono symulacje laboratoryjne z wykorzystaniem wód pochodzących z różnych stref zasolenia Morza Bałtyckiego. Analizowano wpływ podwyższonej temperatury oraz zwiększonego stężenia CO₂ na wzrost sinic, a także ich zdolność do współwystępowania z rodzimymi gatunkami bałtyckimi.
Wyniki badań wykazały, że część słodkowodnych szczepów sinic może rozwijać się zarówno w mniej zasolonych wodach północnego Bałtyku, jak i w bardziej zasolonych rejonach południowych. Szczególnie wysoką zdolność adaptacji wykazał szczep Aphanizomenon gracile produkujący cylindrospermopsynę – toksynę stanowiącą zagrożenie dla organizmów wodnych i zdrowia człowieka.
Autorzy podkreślają, że zmiany klimatyczne mogą sprzyjać utrzymywaniu się toksycznych sinic w wodach przejściowych pomiędzy jeziorami a morzem, zwiększając ryzyko obecności cyjanotoksyn w ekosystemach przybrzeżnych Bałtyku. Wyniki badań stanowią istotny wkład w rozwój wiedzy dotyczącej ekologii sinic oraz potencjalnych zagrożeń środowiskowych i zdrowotnych związanych z ich ekspansją.
Publikacja jest przykładem owocnej współpracy międzynarodowej oraz interdyscyplinarnych badań nad wpływem zmian klimatycznych na funkcjonowanie ekosystemów wodnych.
Wejnerowski, Ł., Pełechata, A., Rybak, M., Piasecka, A., Antonowicz, J. P., Belniak, G., Kamiński, O., Dziuba, M. K., Koreivienė, J., Meriluoto, J., Dawidowicz, P. (2026). From lakes to the sea: Testing the survival of freshwater bloom-forming cyanobacteria and cyanotoxin-related risk in Baltic coastal waters under a changing climate. Harmful Algae, Advance online publication, 103144.
https://doi.org/10.1016/j.hal.2026.103144
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S156898832600096X?via%3Dihub